Hướng dẫn 5 bước tự học lập trình web từ cơ bản đến nâng cao

By 25/01/2021Tháng Bảy 17th, 2021KIẾN THỨC LẬP TRÌNH

Bạn muốn học lập trình web chuyên nghiệp? Bạn muốn tự xây dựng một website riêng? Nhưng bạn không biết bắt đầu từ đâu?

Hiện nay, có rất nhiều nguồn tài nguyên học lập trình web tham khảo dành cho bạn. Dù lựa chọn nguồn học và phương pháp nào thì cái bạn cần quan tâm nhất ở đây là một lộ trình rõ ràng và logic, để có thể đạt được hiệu quả cao nhất và không bị tốn quá nhiều thời gian nhưng không thu hoạch được nhiều.

Vậy bạn cần phải làm gì khi học lập trình web? Hãy cùng IRONHACK Việt Nam bắt đầu tìm hiểu ngay nhé:

Đầu tiên, đây là các bước mà bạn sẽ cần làm theo khi là một nhà học lập trình web mới bắt đầu.

5 bước học lập trình web cho người mới bắt đầu

  1. Tìm hiểu kiến ​​thức cơ bản về cách trang web hoạt động, front-end (giao diện người dùng), back-end và sử dụng trình chỉnh sửa code.
  2. Tìm hiểu HTML, CSS và JavaScript cơ bản
  3. Tìm hiểu các công cụ: hệ thống quản lý gói tin, hệ thống quản lý phiên bản, công cụ xây dựng.
  4. Tìm hiểu Sass, thiết kế đáp ứng, framework JavaScript
  5. Tìm hiểu kiến ​​thức cơ bản về back-end: Máy chủ, cơ sở dữ liệu và ngôn ngữ lập trình

Chúng tôi khuyên bạn nên thực hiện đầy đủ từ bước 1 đến bước 3 theo thứ tự như trên. Sau đó, tùy thuộc vào việc bạn muốn tập trung vào front-end hay back-end hơn, bạn có thể thực hiện các bước còn lại theo bất kỳ thứ tự nào.

Đây chính là ý tưởng hay để giúp các nhà phát triển web front-end biết một chút về back-end và ngược lại. Ít nhất, việc học thêm những kiến ​​thức cơ bản của cả hai cũng giúp bạn phát triển chuyên môn về front-end hay back-end tốt hơn.

Nào, hãy cùng bắt đầu với kiến thức mới về phát triển web qua những thông tin dưới đây:

  • Cách các trang web hoạt động.
  • Sự khác biệt giữa front-end và back-end 
  • Cách sử dụng trình soạn thảo mã.

1. Những kiến thức căn bản về web và lập trình web 

1.1. Website hoạt động như thế nào?

Tất cả các trang web, về cơ bản nhất của chúng, chỉ là một loạt các tệp được lưu trữ trên một máy tính gọi là máy chủ. Máy chủ này được kết nối với internet.

Mỗi trang web đều có các tên miền khác nhau – nó chính là đường dẫn khi khách hàng muốn tìm kiếm trang web trên Internet. Dựa vào tên miền, hệ thống DNS sẽ phân tích và tìm máy chủ.

Máy chủ nhận được yêu cầu, sau đó sẽ xuất nội dung trang web trên màn hình máy khách. Có thể tải trang web thông qua các trình duyệt như Chrome hoặc Safari.

Bất kỳ thứ gì bạn có thể truy cập trong trình duyệt của mình đều là thứ mà một nhà phát triển web đã xây dựng. Một số ví dụ là các trang web và blog doanh nghiệp nhỏ ở khía cạnh đơn giản, kể cả các ứng dụng web rất phức tạp như AirBnb, Facebook và Twitter.

1.2. Sự khác nhau giữa front-end và back-end?

Các thuật ngữ “front-end”,  “back-end” mô tả phần nào của mối quan hệ máy khách / máy chủ mà bạn đang sử dụng.

“Front-end” có nghĩa là phần tương tác chủ yếu với phía người dùng, khách hàng. Nó được gọi là  “Front-end” vì đó là những gì bạn có thể thấy trên web và trình duyệt. 

“Back-end” là một phần của trang web mà bạn không thể nhìn thấy. Nó bao gồm: Máy chủ, ứng dụng, và cơ sở dữ liệu. Nó có chức năng xử lý logic và các chức năng cần thiết để web hoạt động.

Tuy có phần khác nhau về cả nhiệm vụ và hình thức, nhưng “front-end”, “back-end” là hai thành phần hỗ trợ lẫn nhau, để tạo nên website hoàn chỉnh.

Cụ thể như:

  • Phần back-end xây dựng công nghệ và chức năng của những thành phần đó, cho phép phần giao diện người dùng của trang web có thể tồn tại được.
  • Phần front-web: Phần thể hiện trên giao diện trang web kết nối giữa khách với máy chủ qua những chức năng back-end xây dựng.
  • Để cho máy chủ, các ứng dụng và cơ sở dữ liệu có thể giao tiếp được với nhau, người lập trình viên phía back-end sử dụng các ngôn ngữ server-side như PHP, Ruby, Python, Java để xây dựng ứng dụng. Kèm thêm các công cụ như MySQL và SQL Server để tìm kiếm, lưu trữ, thêm xóa sửa dữ liệu và phục vụ trở lại tới người dùng trong phần front-end.

Cả hai phần phát triển web front-end và back-end đều phục vụ các chức năng khác nhau nhưng rất quan trọng.

1.3. Sơ lược về trình chỉnh sửa code

Công cụ cần thiết khi lập trình web là trình soạn thảo code hoặc IDE (Môi trường phát triển tích hợp). Công cụ này cho phép bạn viết code để tạo nên trang web.

Có khá nhiều IDE hiện nay, nhưng bạn có thể dùng trình soạn thảo code VS Code. VS Code là phiên bản nhẹ hơn của Visual Studio, là IDE chính của Microsoft. Nó xử lý nhanh, dễ sử dụng và bạn có thể tùy chỉnh nó bằng các chủ đề và tiện ích mở rộng. Đặc biệt nó có phiên bản sử dụng miễn phí, rất phù hợp với các bạn mới bắt đầu học.

Các trình chỉnh sửa code khác các bạn có thể tìm hiểu qua, như: 

  • Spyder là dùng được trên các nền tảng Linux, Windows và Mac OS X.
  • Atom là một IDE code nguồn mở, đa nền tảng.
  • Jupyter là một ứng dụng web.
  • Notepad++ trình soạn thảo code của Windows.
  • Dreamweaver đối với trình duyệt này,  nó hỗ trợ người dùng kéo thả một số chức năng. Từ đó các bạn có thể học hoặc kiểm tra code một cách dễ dàng. 

Tuy nhiên, nếu bạn chỉ mới bắt đầu, chúng tôi khuyên bạn nên xem VS Code, bạn có thể tải xuống từ trang web của họ. Thao tác đơn giản, giao diện thân thiện dễ sử dụng

2. Học Front-end cơ bản 

2.1. HTML

HTML, viết tắt của từ HyperText Markup Language. Đây là nền tảng của tất cả các trang web. Nó được sử dụng để định dạng và hiển thị văn bản trên trình duyệt tới người dùng. HTML được cấu tạo bởi các cặp thẻ với các chức năng khác nhau, với mục đích xác định cấu trúc của các mục trên trang.

Ví dụ: Bạn có thể sử dụng thẻ để tạo tiêu đề, đoạn văn, danh sách theo dạng bullet point, hình ảnh, v.v. Bạn có thể định dạng các tài liệu trên bằng HTML, tuy nhiên nó vẫn còn khá đơn giản. Vì thế để các trang web, trình duyệt đơn đẹp mắt hơn, chuyên nghiệp hơn. Các lập trình viên thường dùng HTML kết hợp với CSS.

2.2. CSS

CSS viết tắt của từ Cascading Style Sheets. Nó cho phép bạn định dạng các tài liệu được tạo bởi ngôn ngữ HTML.

Bạn có thể thêm màu sắc, phông chữ tùy chỉnh và bố cục các thành phần của trang web theo cách bạn muốn. Nó sẽ không làm ảnh hưởng đến cấu trúc HTML của bạn. Nó chỉ tác động khi được gọi ra và ảnh hưởng đến những vùng được giới hạn bởi các thẻ.

CSS mang lại lợi ích cực kì quan trọng cho website của bạn, nhưng đôi khi mọi người có xu hướng xem nhẹ nó để chuyển sang những ngôn ngữ khác như JavaScript. Để trở thành một nhân viên lập trình web front-end hoặc nhân viên thiết kế web, điều tiên quyết là bạn phải có kỹ năng CSS thực sự vững chắc.

2.3. JavaScript

JavaScript là một ngôn ngữ lập trình được thiết kế để chạy trong trình duyệt. Cụ thể hơn, JavaScript sử dụng các câu lệnh phía front-end chạy trong trình duyệt web.

JavaScript được dùng để thiết kế thêm hiệu ứng và động cho các trang web, bằng cách thao tác nội dung được trả về từ máy chủ web.

JavaScript là một ngôn ngữ hướng đối tượng (OOP) và nó có một số cú pháp có điểm tương đồng với ngôn ngữ lập trình Java.

Tuy nhiên, hai ngôn ngữ lập trình này là hai ngôn ngữ riêng biệt. Có khá nhiều bạn mới bắt đầu tiếp xúc với lập trình rất hay nhầm lẫn giữa hai ngôn ngữ này.

Ví dụ: Bạn có thể tạo nút “Quay lại đầu trang” mà khi người dùng nhấp vào nút đó, họ sẽ cuộn ngược lên đầu trang. Hoặc bạn có thể xây dựng một tiện ích thời tiết sẽ hiển thị thời tiết hôm nay dựa trên vị trí của người dùng trên thế giới.

Đặc biệt nếu bạn nào muốn phát triển các kỹ năng với JavaScript framework như React. Các bạn nên dành nhiều thời gian hơn để học JavaScript chuyên sâu hơn.

Cả 3 ngôn ngữ trên kết hợp lại với nhau tạo thành trang web hoàn chỉnh. Nếu bạn đang có mục tiêu trở thành front-end developer thì bắt buộc bạn cần nắm rõ kiến thức ba ngôn ngữ trên, vì nó chính là những kiến thức nền tảng nhất khi bạn định hướng đi theo con đường này.

2.4. Học HTML, CSS và JavaScript ở đâu?

Có rất nhiều nguồn tài liệu học phát triển web, tuy nhiên chúng tôi khuyên bạn nên xem qua một số tài liệu sau. Nó có nội dung rất rõ ràng và khá dễ hiểu rất phù hợp cho người mới bắt đầu.

hoc lap trinh web

Học lập trình web với freeCodeCamp

Đầu tiên chúng tôi muốn giới thiệu cho các bạn, một khóa đào tạo học mã hóa miễn phí “freeCodeCamp”. Đây có thể sẽ là khóa học giúp bạn trải nghiệm qua về lĩnh vực lập trình này.

Ngoài ra, khóa học còn giúp bạn xác định lại, liệu bạn có muốn theo học lập trình hay không. Vì đây là chương trình có kiến thức khá nhẹ và không tốn chi phí, các bạn có thể yên tâm và thử nghiệm qua.

Tuy nhiên freeCodeCamp có một nhược điểm, chính là họ không cung cấp các video giảng dạy đi kèm với các chương trình của họ.

Vì vậy, nếu bạn thực sự thích học từ video. Chúng tôi giới thiệu cho các bạn một nguồn khác như:

hoc lap trinh web o dau

Học lập trình website bằng Treehouse

Team Treehouse là nền tảng cung cấp chương trình học trực tuyến qua video. Nó cung cấp rất đa dạng các bài học các bạn có thể học qua nó. Ngoài ra họ còn có chương trình Bằng cấp kỹ thuật với thời gian đào tạo ngắn, chỉ từ 4-5 tháng.

Tuy nhiên, nền tảng này cũng có nhược điểm, chính là các khóa học đều phải trả phí. Họ có các gói hàng tháng hoặc hàng năm khác nhau tùy thuộc vào ngân sách của bạn. Nhưng nếu các bạn vẫn chưa chắc chắn có nên theo học nơi này hay không, các bạn có thể dùng thử bản miễn phí 7 ngày. Sau đó các bạn có thể dễ dàng đưa ra quyết định của mình hơn.

Ngoài ra, còn có rất nhiều khoa học bằng video khác không tốn phí mà các bạn có thể tham khảo như:

tài liệu học lập trình web

Wes Bos code website hỗ trọ học lập trình

Wes Bos cung cấp các khóa học miễn phí về CSS và JavaScript. Chúng tôi đã giới thiệu nó cho các bạn muốn học lập trình. Và được các bạn phản hồi lại rất tốt về khóa học CSS Grid này, nội dung rõ ràng và các video có phong cách dạy rất thú vị.

tự học lập trình web

Udemy – nền tảng học lập trình trực tuyến

Udemy là một nền tảng học tập trực tuyến với rất nhiều khóa học tuyệt vời. Đặc biệt, khóa học CSS và Sass nâng cao của Jonas Schmedtmann, với nội dung bao gồm lưới CSS, flexbox, thiết kế đáp ứng và các chủ đề CSS khác chắc chắn sẽ khiến bạn yêu thích.

YouTube

Ngoài ra còn có rất nhiều tài nguyên video miễn phí trên YouTube như:

  • Traversy Media: Có lẽ là kênh phát triển web lớn nhất hiện nay. Kênh Youtube này xây dựng các khóa học về những lời HTML và CSS thường gặp cho những người mới bắt đầu.
  • Design Course: Đây là một kênh tập trung vào thiết kế web và giao diện người dùng. Nội dung của kênh là hướng dẫn HTML & CSS cho cả người mới bắt đầu.
  • FreeCodeCamp còn có kênh YouTube của riêng họ. FreeCodeCamp nổi tiếng với các video như Khóa học học JavaScript cho người mới bắt đầu cùng các khóa học chuyên sâu khác.

Sách và tài liệu về lập trình web

Nếu bạn là người yêu thích đọc sách, chúng tôi thực sự khuyên bạn nên tham khảo những nguồn sau:

tài liệu học lập trình web

Sách học lập trình của Jon Duckett

Sách của Jon Duckett về HTML & CSS, JavaScript & jQuery đã trở nên cực kỳ phổ biến với những ai đang tìm hiểu về Lập trình web. Những cuốn sách này hoàn toàn không phải là những cuốn giáo khoa dày đặc chữ mà bạn vẫn thường gặp. Chúng được thiết kế đẹp mắt, có nhiều hình ảnh minh họa cùng kiến thức bổ ích.

hướng dẫn lập trình web cơ bản

Eloquent JavaScript Ebook miễn phí

Eloquent JavaScript là một cuốn sách khác mà chúng tôi thực sự thích và muốn đề xuất cho bạn. Bạn có thể đọc nó miễn phí trên https://eloquentjavascript.net/, hoặc mua sách từ Amazon nếu bạn thích được cầm sách giấy hơn. 

3. Nắm bắt các công cụ lập trình web

Ngoài các ngôn ngữ lập trình nền tảng như HTML, CSS và Javascript, các bạn còn cần tìm hiểu thêm một số công cụ hỗ trợ trong việc lập trình web. Nó sẽ giúp cho quá trình lập trình của bạn đạt hiệu quả hơn.

Hệ thống quản lý gói tin

Hệ thống quản lý gói tin (hay còn được gọi là trình quản lý gói tin) là tập hợp phần mềm trực tuyến, phần lớn là mã nguồn mở. Mỗi phần mềm, được gọi là một gói có sẵn để bạn sử dụng tự động hóa trong các dự án của riêng mình như cài đặt, nâng cấp, cấu hình sử dụng trong các dự án của riêng mình.

Bạn có xem chúng như plugin – thay vì viết mọi thứ từ đầu, bạn có thể tận dụng các tiện ích hữu ích mà người khác đã viết.

Trình quản lý gói phổ biến nhất được gọi là npm (Node Package Manager) – Công cụ tạo và quản lý Javascript. Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng một trình quản lý khác được gọi là Yarn.

Yarn là công cụ quản lý gói phần mềm nguồn mở, với tốc độ truyền tải nhanh và bảo mật rất tốt. Cả hai công cụ đều là những lựa chọn tốt để sử dụng, nhưng đối với những bạn mới bắt đầu thì nên sử dụng npm.

Hệ thống quản lý phiên bản

Hệ thống quản lý phiên bản (còn gọi là kiểm soát nguồn) là một hệ thống theo dõi mọi thay đổi mã mà bạn thực hiện trong các tệp dự án của mình. Hệ thống lưu giữ các phiên bản của mã nguồn của bạn, giúp bạn có thể dễ dàng hoàn lại phiên bản ban đầu.

Ở cấp độ cơ bản, các công cụ này chạy các tác vụ và xử lý tệp. Bạn có thể sử dụng chúng để biên dịch các tệp Sass của mình sang CSS. Chuyển tệp JavaScript ES6 của bạn xuống ES5 để hỗ trợ trình duyệt tốt hơn, chạy máy chủ web cục bộ và nhiều tác vụ hữu ích khác.

Hiện nay, hệ thống quản lý phiên bản phổ biến nhất là một hệ thống mã nguồn mở được gọi là Git. Sử dụng Git, bạn có thể lưu trữ tất cả các tệp của mình và lịch sử thay đổi của chúng trong các bộ sưu tập được gọi là kho lưu trữ.

Bạn cũng có thể đã nghe nói về GitHub, là một công ty lưu trữ trực tuyến thuộc sở hữu của Microsoft, nơi bạn có thể lưu trữ tất cả các kho Git của mình.

Các công cụ xây dựng

Các gói mô-đun và các công cụ xây dựng như Webpack, Gulp hoặc Parcel, là một phần thiết yếu trong quá trình làm việc phía front-end. 

Các công cụ này chạy các tác vụ và xử lý tệp. Nó tự động hóa quá trình xây dựng và quản lý các thư viện, nhằm tối ưu hóa công đoạn biên dịch, đóng gói.

Gulp có bộ gói npm mà bạn có thể sử dụng để biên dịch và xử lý tệp của mình. Nó sử dụng các preprocessor giống như Sass hoặc Less, giúp tối ưu hóa các tài nguyên như CSS, JavaScript và hình ảnh.

Webpack là một công cụ giúp gói gọn toàn các gói, nó có thể làm mọi thứ mà Gulp có thể làm và bổ sung thêm các chức năng khác. Nó được sử dụng khá phổ biến cho JavaScript Framework.

Nhưng nhược điểm của Webpack là nó đòi hỏi rất nhiều cấu hình để chạy và thiết lập, điều này có thể gây khó chịu cho người mới bắt đầu.

Parcel là một gói mới như Webpack. Nhiệm vụ của nó là gói gọn một hoặc nhiều file của bạn để dễ triển khai. Nó phù hợp với để dựng demo hoặc phục vụ cho các dự án web  nhỏ.

4. Học Sass, Responsive Design và JavaScript Frameworks

Sass

Sass là một phần mở rộng của CSS giúp cho các kiểu viết trở nên trực quan hơn. Với Sass, bạn có thể chia các kiểu của mình thành nhiều tệp để tổ chức tốt hơn.

Nó giúp bạn viết CSS có cấu trúc rõ ràng, rành mạch, dễ phát triển và bảo trì code hơn. SASS giúp bạn tiết kiệm dung lượng vì nó sẽ tự động nén tệp CSS lại. Nó còn có thể tái sử dụng source code, giúp bạn dễ dàng viết code và đỡ tốn thời gian.

Responsive Design 

Responsive design hỗ trợ cho các thiết kế trình duyệt của bạn có thể phù hợp trên tất cả các thiết bị như máy tính để bàn, máy tính bảng và điện thoại di động. Tác dụng của Responsive là:

  • Tiết kiệm rất nhiều thời gian và chi phí
  • Dễ dàng bảo trì trang web

Ví dụ: Thay vì đặt nội dung của bạn có chiều rộng tĩnh 400px, bạn có thể sử dụng truy vấn phương tiện và đặt nội dung thành chiều rộng 50% trên máy tính để bàn và 100% trên thiết bị di động.

Ngày nay, việc lập trình web sử dụng Responsive design rất phổ biến. Vì lượng truy cập trên thiết bị di động đang vượt xa lưu lượng truy cập trên máy tính trong nhiều lĩnh vực. Điều này đòi hỏi trang web của bạn có tính tương thích với các thiết bị cao.

Khung JavaScript (JavaScript Framework)

Khi bạn đã nắm được kiến ​​thức cơ bản về JavaScript, bạn có thể muốn tìm hiểu sâu hơn về một trong các JavaScript Framework, để có thể trở thành một nhà phát triển JavaScript toàn diện).

Framework là các đoạn code đã được viết sẵn, cấu thành nên một bộ khung. Các framework này đi kèm với các cấu trúc và thành phần được tạo sẵn cho phép bạn lập trình nhanh hơn.

Hiện tại, bạn có ba loại chính: React, Angular và Vue.

  • React (về mặt kỹ thuật là một thư viện), được tạo ra bởi Facebook và là framework phổ biến nhất hiện nay. Bạn có thể bắt đầu học bằng cách đi tới trang web React.js.
    • Nếu bạn quan tâm đến một khóa học React cao cấp, cả hai website Tyler McGinnins và Wes Bos đều có các khóa học cho người mới bắt đầu.
  • Angular là framework lớn đầu tiên và nó được tạo ra bởi Google. Dù bị React vượt qua gần đây nhưng nó vẫn rất phổ biến.
    • Bạn có thể bắt đầu học Angular trên trang mạng hoặc tham khảo khóa học về lỗi góc cạnh trên YouTube từ Design Course của Gary.
  • Vue là một framework mới được tạo bởi Evan You – một nhà phát triển Angular trước đây. Nó được xây dựng từ những dòng code cơ bản nhất nhằm tối ưu tốc độ. Vue chỉ tập trung vào lớp hiển thị, dễ dàng tích hợp vào các hệ thống khác.
    • Mặc dù ít được sử dụng hơn React và Angular, nhưng nó đang phát triển nhanh chóng và cũng được coi là một framework dễ sử dụng và thú vị. 

Bạn nên học framework nào?

Trong việc phát triển web, hầu như không sự lựa chọn nào tốt nhất 100%, mà tùy thuộc vào tình huống và người sử dụng.

Lựa chọn của bạn có thể sẽ được xác định bởi công việc, dự án của bạn. Hoặc đơn giản là bạn thích sử dụng cái nào nhất. Nếu mục tiêu cuối cùng của bạn là tìm được việc làm, hãy thử nghiên cứu xem framework nào được tuyển dụng phổ biến nhất.

Đừng lo lắng quá nhiều về việc chọn framework nào. Điều quan trọng hơn là bạn phải học và hiểu các khái niệm đằng sau chúng. Ngoài ra, khi bạn học hiểu một framework thì việc học các framework khác sẽ dễ dàng hơn (tương tự như ngôn ngữ lập trình).

Bây giờ hãy chuyển sang phần cuối cùng của chúng ta: Phát triển web back-end.

5. Học Back-end cơ bản 

Back-end được tạo thành từ ba thành phần chính: máy chủ, ngôn ngữ lập trình phía máy chủ và cơ sở dữ liệu.

Máy chủ

Máy chủ (hay còn gọi là Server) là nơi lưu trữ tất cả các tệp trang web, cơ sở dữ liệu và các thành phần khác.

Máy chủ truyền thống chạy trên các hệ điều hành như Linux hoặc Windows. Chúng được coi là nơi lưu trữ các tệp trang web, dữ liệu và code back-end.

Ngày nay cũng có những cấu ​​trúc “Serverless – không máy chủ”, mô hình thực thi điện toán đám mây. Loại ứng dụng này cung cấp đám mây tự động quản lý việc phân bổ và cung cấp máy chủ.
Tuy nhiên, bạn vẫn cần một số loại máy chủ nhằm lưu trữ các tệp trang web của bạn. Một số ví dụ về các nhà cung cấp không máy chủ là AWS (Dịch vụ web của Amazon) hoặc Netlify.

Thiết lập Serverless được sử dụng phổ biến vì chúng nhanh, rẻ. Ngoài ra bạn cũng không cần lo lắng đến việc việc bảo trì máy chủ. Chúng rất phù hợp cho các trang web tĩnh đơn giản, không yêu cầu ngôn ngữ phía máy chủ truyền thống.

Tuy nhiên, đối với các ứng dụng rất phức tạp, thiết lập máy chủ truyền thống có thể là một lựa chọn tốt hơn.

Ngôn ngữ lập trình

Trên máy chủ, bạn cần sử dụng ngôn ngữ lập trình để viết các chức năng và logic cho ứng dụng của mình. Sau đó máy chủ biên dịch mã của bạn và chuyển kết quả trở lại máy khách.

Các ngôn ngữ lập trình phổ biến cho web bao gồm PHP, Python, Ruby, C # và Java. Ngoài ra còn có một dạng JavaScript – Node.js phía máy chủ. Nó là một môi trường thời gian chạy có thể chạy mã JavaScript trên máy chủ.

Ngoài ra còn có các framework mà bạn có thể sử dụng với mỗi ngôn ngữ phía máy chủ này. Cũng giống như các framework JavaScript front-end, các framework back-end này là những công cụ hữu ích giúp việc xây dựng các ứng dụng web nhanh hơn nhiều.

Hãy cùng xem danh sách các ngôn ngữ lập trình thông dụng nhất để phát triển web hiện nay:

C #

C # là ngôn ngữ phát triển ứng dụng của Microsoft. Nó được sử dụng để tạo các ứng dụng web với nền tảng .NET, trò chơi và trí tuệ nhân tạo, phát triển đám mây, ứng dụng điện thoại,…

Java

Java là một trong những ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng. Đây là ngôn ngữ phổ biến nhất và được sử dụng trong các ứng dụng web, các ứng dụng Android,…

Node.js

Node.js là ngôn ngữ được sử dụng rất nhiều trong các dự án máy chủ trang web. Một điều cần lưu ý: về mặt kỹ thuật, nó không phải là ngôn ngữ phía backend – nó là một dạng JavaScript chạy trên máy chủ bằng cách sử dụng Express.js framework.

PHP

PHP là ngôn ngữ được dùng cho các ứng dụng phía server. Rất phù hợp cho lập trình web vì nó có thể dễ dàng nhúng vào trang HTML.

Nó là ngôn ngữ được dùng cho WordPress, do đó PHP có thể là một lựa chọn tốt nếu bạn dự định sẽ làm việc với website của các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Vì phần lớn các trang web dự án nhỏ hiện nay thường dùng bằng WordPress.

Python

Python được xem là ngôn ngữ phổ biến nhất thế giới, đặc biệt được sử dụng trong khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Cú pháp của nó đơn giản, dễ hiểu và rất thân thiện. Nếu bạn muốn xây dựng các ứng dụng web bằng ngôn ngữ này, bạn có thể sử dụng hai framework là Django hoặc Flask.

Ruby

Ruby là ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng. Nó là một ngôn ngữ có cú pháp thân thiện với người mới bắt đầu cũng như có nhiều kiến thức thú vị để học. Nó có rất nhiều thư viện ứng dụng web, nếu bạn muốn xây dựng ứng dụng web thì có thể dùng với framework Ruby on Rails.

Cũng giống như việc chọn framework JavaScript, không có ngôn ngữ lập trình nào là tốt nhất. Sự lựa chọn của bạn phải dựa trên yêu cầu công việc và sở thích cá nhân.

Bạn cần xem xét nhiều khía cạnh và nghiên cứu kỹ trước khi đưa ra lựa chọn cho mình.

Cơ sở dữ liệu

Cơ sở dữ liệu là nơi bạn lưu trữ thông tin cho trang web. Hầu hết các cơ sở dữ liệu sử dụng một ngôn ngữ gọi là SQL, viết tắt của  “Structured Query Language”( Ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc).

Trong cơ sở dữ liệu, dữ liệu được lưu trữ trong các bảng, có cấu trúc liên kết với nhau như Excel. Bạn có thể viết các lệnh truy vấn trong SQL để tạo, đọc, cập nhật và xóa dữ liệu.

Cơ sở dữ liệu được chạy trên máy chủ, sử dụng các máy chủ như Microsoft SQL Server trên Windows và MySQL cho Linux.

Ngoài ra, tương tự như máy chủ, thì cơ sở dữ liệu cũng có dạng “NoSQL”. Nó lưu trữ dữ liệu trong các tệp JSON thay vì các bảng truyền thống. Một loại cơ sở dữ liệu NoSQL là MongoDB, thường được sử dụng với các ứng dụng React, Angular và Vue.

Một số ví dụ về cách dữ liệu được sử dụng trên các trang web:

  • Bạn cũng có thể đăng nhập người dùng trên cơ sở dữ liệu và viết logic bằng ngôn ngữ phía máy chủ để xử lý việc kiểm tra và xác thực thông tin đăng nhập.
  • Giỏ hàng trên các trang web thương mại điện tử: Khách hàng chọn mua hàng và nhập thông tin đơn hàng thì các thông tin đó sẽ được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu. Khách hàng có thể thêm, xóa hoặc sửa được thông tin đơn hàng của mình.

Một số tài nguyên để tìm hiểu kiến ​​thức cơ bản về SQL, các bạn có thể tham khảo:

  • The Complete SQL Bootcamp của Jose Portilla trên Udemy
  • SQLBolt

Một số mẹo khi học back-end

Một số mẹo mà chúng tôi muốn chia sẻ, nếu bạn muốn theo con đường tự học lập trình:

  • Đừng cố gắng học mọi thứ cùng một lúc. Bạn nên học từ từ và tránh để tâm lý bị chèn ép sẽ dễ gây nản. Hãy chọn cho mình 1 kỹ năng nhất định trước để học thành thạo. Sau đó mới bước sang các kỹ năng, kiến thức khác.
  • Đừng “nhảy” từ hướng dẫn này sang hướng dẫn khác. Trước khi bạn học, bạn nên tham khảo các tài nguyên khác nhau để chọn ra tài nguyên phù hợp nhất. Hãy chọn một nguồn uy tín và phù hợp nhất với bạn, sau đó cố gắng bám sát, học cho đến khi bạn thành thạo kỹ năng đó.
  • Chỉ xem một khóa học video hoặc đọc một cuốn sách sẽ không tự động khiến bạn trở thành chuyên gia. Tìm hiểu tài liệu chỉ là bước đầu tiên, sau đó bạn cần thực hành nhiều hơn. Hãy xây dựng các trang web và dự án thực tế (thậm chí chỉ là những dự án demo cho chính bạn) sẽ giúp bạn thực sự củng cố kiến thức và thành thạo kỹ năng hơn. 

6. Khóa học lập trình website tốt nhất 

6.1. Ironhack Việt Nam

Ironhack Việt Nam cung cấp một loạt các chương trình giảng dạy hướng dẫn lập trình web cơ bản cho đến các khóa học chuyên sâu về lập trình front-end và back-end.

Chỉ với 120 ngày tham gia khóa học lập trình ngắn hạn, Ironhack cam kết có thể giúp bạn trở thành Lập trình viên website ngay cả khi bạn bắt đầu từ con số 0.

Để có thể đạt được kết quả như vậy, Ironhack luôn tập trung phát triển về hệ thống giảng dạy của mình và cải thiện chất lượng dạy học tốt nhất:

  • Nội dung giảng dạy được thiết kế theo đặt hàng tuyển dụng của Doanh nghiệp và do chuyên gia từ doanh nghiệp trực tiếp Mentor.
  • Hệ thống giám sát học tập mỗi ngày. Yêu cầu học viên phải học đầy đủ và nắm chắc kiến thức mỗi tuần mới được chuyển sang tuần tiếp theo.
  • Thời gian đào tạo ngắn (CHỈ 120 NGÀY HỌC); cường độ học tập cao (TỐI THIỂU 3 TIẾNG MỖI NGÀY)
  • Đảm bảo đủ kiến thức chuyên môn và kỹ năng làm việc theo yêu cầu của Doanh nghiệp ngay sau khóa học.

Với phương pháp học linh động về giờ giấc, học viên có thể thoải mái lựa chọn ca học từ 8h – 23h.

Ngoài ra tại Ironhack còn kết hợp phương pháp 5 – 1: 5 buổi Online & 1 buổi Offline, không chỉ đảm bảo học viên có thể tự sắp xếp được thời gian, hạn chế bỏ học giữa chừng, mà còn có thêm thời gian được giao lưu, hỏi đáp trực tiếp với giảng viên vào cuối tuần.

Nếu bạn vẫn đang tự hỏi học lập trình web ở đâu tốt nhất TPHCM thì Ironhack tự tin là 1 trong những trung tâm mà bạn có thể tin tưởng tham gia.

Kèm với đó, trong khóa học lập trình web 120 ngày, Ironhack cam kết:

  • Sau 120 ngày học, học viên được cam kết trang bị đủ kiến thức của một lập trình viên Full-Stack.
  • Được đảm bảo việc làm 100% trong vòng 45 ngày sau khi hoàn tất khóa học
  • Hoàn trả học phí theo hợp đồng thỏa thuận nếu apply job không thành công.
hoc lap trinh web o dau

Học viên tham gia khóa học lập trình website tại IRONHACK

6.2. Codecademy

Codecademycung cấp một loạt các hướng dẫn cho người mới bắt đầu tìm hiểu kiến ​​thức cơ bản về lập trình phát triển web. Một môi trường phát triển giúp bạn có thể tìm hiểu các cấu trúc cơ bản của front-end như HTML và CSS, trước khi chuyển sang các ngôn ngữ back-end như Ruby on Rails và Python.

lap trinh web

Trình tạo trang web với HTML & CSS

Các chương trình tạo trang web với HTML & CSS là những điểm khởi đầu cho các bạn có định hướng học thiết kế trang web. Để viết code chuẩn hơn, hãy thử học thêm ngôn ngữ Ruby để tạo một trang web cơ bản và đầy đủ chức năng hơn. Khóa học này có đầy đủ tài liệu hỗ trợ, tạo điều kiện giúp bạn có thể tự học.

6.3. Khan Academy 

Một trang web học tập cực kỳ hữu ích, bao gồm tất cả các chủ đềvà hiển nhiên không thể thiếu kiến thức về lập trình máy tính. Nó có nhiều khóa học và chương trình giúp bạn tự học bằng audio và video với sự hướng dẫn của các chuyên gia.

Khi học khóa học tại Khan Academy, các cửa sổ tương tác trên màn hình sẽ được hiển thị song song mã code và xuất kết quả đó trong quá trình học.

hướng dẫn lập trình web

Khan Academy – Trang web cung cấp lộ trình học lập trình

6.4. MIT OpenCourseware

MIT là một trong những trường kỹ thuật tốt nhất ở Hoa Kỳ và MIT OpenCourseware cũng có nhiều khóa hướng dẫn tự học từ các chuyên gia của MIT . Chương trình MIT OpenCourseware cung cấp nhiều chủ đề thú vị để tìm hiểu, bao gồm hàng trăm khóa học liên quan đến lập trình, toán học và kỹ thuật máy tính.

học lập trình web từ cơ bản đến nâng cao

Website MIT OpenCourseware ngôn ngữ back-end phổ biến

6.5. Coursera

Tương tự như MIT OpenCourseware, Coursera cung cấp miễn phí các khóa học trực tuyến từ nhiều trường đại học trên thế giới dành cho ngành lập trình, phát triển và khoa học máy tính để bạn có thể tìm hiểu và theo học. Mỗi khóa học sẽ khác nhau đôi chút về định dạng và thời gian.

Kết luận

Các bạn nên tuân thủ theo một lộ trình học lập trình web cố định, đã được hoạch định trước đó để dễ dàng mang lại kết quả. Đừng chỉ xem một khóa học video hoặc đọc một cuốn sách, vì như vậy sẽ không tự động khiến bạn giỏi trong lĩnh vực này.

Tìm hiểu tài liệu học lập trình web chỉ là bước đầu tiên. Việc thực hành và luyện tập các kỹ năng nhiều lần mới là yếu tố quan trọng để bạn thành thạo và trở thành chuyên gia.

Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết “Lộ trình tự học lập trình web cơ bản cho người mới bắt đầu“. Chúng tôi thực sự hy vọng rằng những hướng dẫn trên sẽ giúp bạn có được định hướng tốt hơn khi bắt đầu học lập trình web. 

Chúc bạn thành công!

Để lại một câu trả lời